De watersector heeft professionals nodig met een frisse blik die over grenzen heen kijken. Het Nationaal Watertraineeship speelt in op deze behoefte en biedt pas afgestudeerde hbo'ers en wo'ers een unieke en aantrekkelijke start van hun watercarrière.

Groepsfoto 5 jaar NWT met bril

Werken met talent

Werk met jouw talent

Werk met talent

Fosfaatfilter bij drukdrainage

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden

’s Zomers zakt in veenweidegebieden de grondwaterstand waardoor de bodem zakt en CO2 vrijkomt. Daarnaast spoelt het hele jaar door fosfaat uit naar de sloot, waardoor het slootwater voedselrijker wordt en de waterkwaliteit verslechtert. Chris van Naarden, van het hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden had een idee: kunnen we al deze problemen verhelpen door onderwaterdrains en drukdrainage te combineren met een fosfaatfilter van ijzerzand? Hij onderzocht het met vier medetrainees van het Nationaal Watertraineeship en hun conclusie is positief.

’s Zomers zakt de grondwaterstand in percelen soms tot wel negentig centimeter onder het maaiveld. Door oxidatie zakt de bodem en daarbij komt CO2 vrij. Dit proces kan worden tegengegaan door het grondwater ‘s zomers op peil te houden met behulp van onderwaterdrains en drukdrainage. Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden is het eerste waterschap dat deze oplossing grootschalig inzet voor het veenweidegebied.

Constant grondwaterpeil

“Door gebruik te maken van onderwaterdrainage en drukdrainage kun je zorgen voor een constanter grondwaterpeil”, vertelt Chris als adviseur veenweide. “Normaalgesproken stroomt regenwater ‘s winters via de grond naar de sloot, maar daarbij ondervindt het water veel weerstand. Door onderwaterdrains aan te leggen in de bodem, loopt het water via de buizen naar de sloot. Water kiest namelijk de weg van de minste weerstand. In de zomer werkt het systeem andersom. Het slootpeil staat hoger dan de grondwaterstand, waardoor infiltratie van slootwater in het perceel plaatsvindt. De drains liggen om de zes meter in de lengterichting van het perceel en op de kop van het perceel loopt een grote buis waar deze buizen op zijn aangesloten. Het verschil tussen onderwaterdrainage en drukdrainage is dat je bij drukdrainage een put plaatst op de eindbuis, dus in de slootkant. Hierdoor kun je de druk op het systeem reguleren en het grondwater precies zo hoog of laag zetten als je maar wilt. Door het grondwater in de zomer hoog te houden, kun je oxidatie van de bodem voorkomen.”

IJzerzandfilter in de puntbron

Wat is nu de link tussen drukdrainage en een fosfaatfilter van ijzerzand? Chris: “Normaal stroomt grondwater overal de sloot in, dus je hebt een diffuse bron. Met drukdrainage en onderwaterdrains heb je één eindbuis, dus je hebt een enkele puntbron waar het water langs komt en dus ook alle uitspoelende stoffen, waaronder fosfaat. Er wordt nu nationaal en internationaal steeds meer onderzoek gedaan naar ijzerzand als middel om fosfaat mee te binden. Daarom leek het mij interessant om te onderzoeken of ijzerzand interessant is als filter binnen de put waar ook de drukdrainagepomp is geplaatst.”

Snelle verwijdering

IJzerzand bestaat uit zand met daaromheen een laagje ijzeroxide. Het is een bijproduct van de drinkwaterproductie met de gunstige eigenschap dat het fosfaat aan zich bindt. Om de effectiviteit van een ijzerzandfilter in de put te onderzoeken leende de groep grondkolommen van Deltares. Chris: “We bootsten de filters in het klein na door deze doorzichtige buizen te vullen met ijzerzand. Vervolgens lieten we het drainagewater hier doorheen lopen en hebben we elke tien minuten de fosfaatconcentratie gemeten. Al na dertig tot veertig minuten bleek dat het orthofosfaat, dat is het gedeelte fosfaat dat opneembaar is voor organismen, was verdwenen. Doordat het water minder voedselrijk wordt, neemt het risico op overmatige kroosgroei en verslechtering van de waterkwaliteit af.”

Snel effect

De volgende stap is om met het filter in de praktijk te onderzoeken of de resultaten in de praktijk net zo gunstig zijn. De traineegroep schat in dat het twee- à drieduizend euro kost om een ijzerzandfilter te bouwen. De grootste uitdaging is volgens Chris om verstopping te voorkomen. “Over het algemeen komt er schoon water uit de drainagebuis, maar er bestaat een kans op verstoppingen door slib dat met water meekomt.”

Op naar de praktijk

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden vindt de resultaten veelbelovend. Niels Lenting, bij HDSR adviseur waterkwaliteit in het landelijk gebied en begeleider van het traineeproject: “Door drukdrainage te combineren met een ijzerzandfilter kunnen we waarschijnlijk meerdere vliegen in één klap slaan: de bodemdaling wordt geremd, de CO2-uitstoot neemt af en de waterkwaliteit verbetert. We zijn nu bezig om de financiering rond te krijgen voor een veldproef en ook andere waterschappen hebben al interesse getoond.”


EscaperoomoverzichtAquathermie beter benu...


> Programma
Lees hier meer over het speciaal voor de watersector ontwikkelde programma van twee jaar.

> Onze trainees
Onze trainees hebben verschillende achtergronden, functies en opdrachtgevers. Ontmoet ze hier!

> Specials
Lees hier meer over de specials binnen het Nationaal Watertraineeship!

> Projecten
De trainees werken gezamenlijk aan uitdagende en diverse projecten van deelnemende organisaties. Lees hier een greep van de projectverslagen!

> Mensen achter NWT
Samenwerken staat centraal. Ontmoet het team, maar ook de trainers, partners en ambassadeurs.

> Privacyreglement
We hechten grote waarde aan zorgvuldige en veilige omgang met privacygevoelige informatie. Lees hier hoe wij dat doen.